Ciśnienie w instalacji znowu spadło – czy mam w domu przeciek?

Regularne zerkanie na mały, okrągły wskaźnik na kotle lub w jego pobliżu – manometr – to jeden z najważniejszych nawyków każdego właściciela domu. Ten niepozorny element jest jak ciśnieniomierz dla Twojego systemu grzewczego. Prawidłowe ciśnienie wody jest absolutnie kluczowe dla sprawnej pracy całej instalacji, zarówno tej z grzejnikami, jak i z popularnym ogrzewaniem podłogowym. Gdy wskazówka manometru notorycznie opada, to sygnał alarmowy, którego nie wolno lekceważyć.

Na początek uspokójmy: niewielkie wahania ciśnienia są zjawiskiem normalnym. Woda, podgrzewając się, zwiększa swoją objętość, co powoduje wzrost ciśnienia. Gdy stygnie, jej objętość maleje, a ciśnienie spada. Dlatego ciśnienie w instalacji sprawdza się „na zimno”, czyli gdy ogrzewanie nie pracuje. Optymalna wartość dla większości domowych instalacji to zakres od 1.0 do 2.0 bar. Problem pojawia się, gdy ciśnienie spada systematycznie i wymaga regularnego uzupełniania wody, np. co kilka tygodni lub częściej. To już nie jest fizyka, to objaw usterki.

Najbardziej oczywistą przyczyną notorycznego spadku ciśnienia w instalacji jest wyciek. Często jest on widoczny gołym okiem – kapiący zawór przy grzejniku, wilgotna plama pod kotłem. Warto dokładnie obejrzeć wszystkie dostępne elementy instalacji. Niestety, znacznie gorsze są mikrowycieki. Kropla wody ulatniająca się co kilka minut na gorącej rurze pod podłogą może odparować, zanim zdąży zostawić widoczny ślad, a w skali miesiąca spowoduje znaczący ubytek ciśnienia. Zlokalizowanie takiego ukrytego przecieku jest niezwykle trudne bez specjalistycznego sprzętu.

Jednak zanim zaczniesz w panice planować kucie ścian, warto wiedzieć, że bardzo częstym, a często niedocenianym winowajcą jest naczynie wzbiorcze (przeponowe). To czerwony, metalowy zbiornik, zazwyczaj zlokalizowany w pobliżu kotła. W jego wnętrzu znajduje się gumowa membrana, która oddziela wodę instalacyjną od poduszki powietrznej. Zadaniem tego elementu jest kompensowanie wahań objętości wody podczas zmian temperatury. Z biegiem czasu membrana może stracić szczelność lub z poduszki powietrznej może ujść powietrze. W efekcie naczynie przestaje spełniać swoją funkcję. Gdy woda się podgrzewa, ciśnienie gwałtownie rośnie, a nadmiar wody jest wyrzucany przez zawór bezpieczeństwa. Gdy instalacja stygnie, ciśnienia jest za mało. Efekt? Konieczność ciągłego dopuszczania wody.

Inną, mniej popularną przyczyną mogą być niesprawne automatyczne odpowietrzniki, które oprócz powietrza upuszczają również niewielkie ilości wody. Niezależnie od przyczyny, ignorowanie problemu prowadzi do poważnych konsekwencji. Ciągłe dopuszczanie świeżej, nieuzdatnionej wody do instalacji wprowadza do niej tlen i minerały, co przyspiesza korozję grzejników i rur oraz sprzyja odkładaniu się kamienia kotłowego. W skrajnym przypadku, przy dużym spadku ciśnienia, czujniki w nowoczesnym kotle lub pompie ciepła wyłączą urządzenie, pozostawiając Cię bez ogrzewania.

Co możesz zrobić sam? Jeśli spadek ciśnienia jest niewielki i zdarza się raz na sezon, możesz samodzielnie dopuścić wodę do instalacji, obserwując manometr. Dokładnie obejrzyj też wszystkie widoczne połączenia w poszukiwaniu śladów wilgoci. Jeśli jednak musisz uzupełniać wodę częściej niż raz-dwa razy w sezonie grzewczym, to znak, że potrzebujesz pomocy specjalisty. Fachowiec z Hydroprzerwa sprawdzi ciśnienie w naczyniu wzbiorczym i w razie potrzeby uzupełni je lub zdiagnozuje uszkodzenie membrany. Jeśli naczynie jest sprawne, a ciśnienie nadal spada, przeprowadzi próbę szczelności instalacji, aby zlokalizować ewentualny ukryty wyciek.